AŞIRI SICAKLARDA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER
Aşırı sıcaklar vücut ısısını artırarak çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir. Normalde terleme ile vücut serinler;ancak çok sıcak ve nemli havalarda yaşlılar,bebekler ve kronik hastalığı olan bireylerde bu terleme mekanizması yeterli olmayabilir. Yine ortamdaki nem oranı yüksekse terleme suretiyle vücut ısısı yeterli düzeyde düşmeyebilir. Ayrıca şişmanlık, herhangi bir hastalığa bağlıyüksek ateş, aşırı sıvı kaybı (dehidratasyon), kalp hastalığı, ruh ve sinir hastalığı, alkol ve uyuşturucu madde kullanımı ile tedavi amaçlı bazı ilaçların (tansiyon düşürücüler, idrar söktürücüler vb.) kullanımı da sıcak havalarda terlemeyi etkileyen diğer faktörlerdendir. Bu gibi durumlarda yükselen vücut ısısı beyin ve diğer hayati organlarda hasara yol açabilir.
Aşırı sıcaklardan en çok etkilenen gruplar:
ü Yalnız yaşayan 65 yaş ve üzerindeki yaşlılar
ü Dört yaşından küçük çocuklar
ü Bakıma ihtiyacı olanlar
ü Hamileler
ü Açık alanda çalışanlar
ü Aşırı kilolular
ü Kronik hastalığı olanlar
ü Sürekli ilaç kullanan kişiler
ü Sokak çocukları ve evsizlerdir
!!! Özellikle kronik hastalığı bulunan ve yalnız yaşayan yaşlılar en çok risk taşıyan gruptur.
Genel Korunma
ü Günün en sıcak saatlerinde (10.00-16.00) mecbur kalmadıkça dışarı çıkmayın.
ü Dışarı çıkmanız gerekiyorsa açık renkli, hafif, bol ve ince giysiler giyin ;şapka ve güneş gözlüğü kullanın.Güneşe çıkmadan 20-30 dakika önce uygun koruma faktörlü güneş kremi kullanın.
ü Dışarıda çalışmanız gerekiyorsa mümkün olduğunca güneş altında korunmasız kalmamaya, aşırı hareketlerden kaçınmaya, sık sık tuz içeren sulu gıdalar almaya dikkat edin.
ü Yoğun fiziksel aktivite ve spor yapmak için sabah ve akşam saatlerini tercih edin, her bir saatlik spor için en az 2-4 bardak sıvı alın. Ağır fizik aktivitelerden kaçının.
ü Bebekleri, çocukları, engellileri,yaşlıları ve hayvanları kapalı ve park edilmiş araçlarda kesinlikle bırakmayın.
ü Kapalı alanları iyi havalandırın.Güneş gören pencereleri perde vb. güneşliklerle gölgelendirin
ü Vücut ısısının yükselmemesi için sık sık duş alın; bunun mümkün olmadığı durumlarda ayaklarınızı , ellerinizi, yüzünüzü ve ensenizi soğuk suyla ıslatın veya silin.
ü Risk altındaki yetişkinleri ve yaşlıları günde en az iki kez güneş veya sıcak çarpması yönünden izleyin.Bebekleri ise bu açıdan daha sık izleyin.
Beslenme ve Sıvı Alımı
ü Susuzluk hissi olmasa bile her gün en az 2-2,5 litre (12-14 su bardağı) sıvı tüketin.
ü Kahvaltıda az yağlı peynirler, zeytin ve taze sebzeler bulundurun. Kafein içeren içecekler yerine de süt, meyve suyu, ıhlamur ve kuşburnu gibi bitki çayları tercih edin.
ü Yağlı besinlerin ve yağda kızartmaların tüketiminden kaçının; yemeklerde bitkisel sıvı yağlar kullanın . Yemekleri pişirirken kızartma ve kavurma yerine haşlama, ızgara, kendi suyunda veya az suda pişirme gibi sağlıklı pişirme yöntemleri uygulayın.
ü Vücut direncini artırmak ve vücudun yeterli miktarda vitamin ve mineral almasını sağlamak için bol miktarda sebze ve meyve tüketin.
ü Sıvı alımında su içmek esas olmakla beraber, su dışı sıvı alımında kahve, çay ve gazlı içecekler yerine süt, ayran ve meyve suyu gibi içecekler tercih edin. Eğer doktor tarafından sıvı alımı kısıtlanmış veya idrar söktürücü ilaç kullanılması söz konusu ise ilgili doktorunuza başvurun.
ü Mide kramplarına neden olabileceği için çok soğuk ve buzlu içecekler tercih etmeyin.
ü Kafein, alkol ve fazla miktarda şeker içeren içecekleri vücuttan daha fazla sıvı kaybına yol açtığı için tüketmeyin.
ü Dışarıda ve açıkta satılan yiyeceklerin, tüketiminden kaçının, çabuk bozulma riski olan besinleri (et, yumurta, süt, balık vb.) açıkta bekletmeyin, besinlerin hazırlanması ve pişirilmesi aşamalarında hijyen kurallarına özen gösterin.